روابط عمومي و مشاوره مديريت در نظام بانكي
مقدمه:

شرايط جديد علمي ، صنعتي ،‌ فرهنگي و اقتصادي چهرة‌ جوامع را دگرگون نموده و عرصة‌ دانش مديريت از گسترش روز افزوني برخوردار شده است. اين يك باور كارشناسانه است كه مديران مجرب و كاردان دائماً با حجم بالاي كار فعاليت در حيطه مديريت خود مواجه اند و به ويژه مديران در سطوح عالي و بعضاً مباني در بخش دولتي در درجة اول در بخش غير دولتي در درجة دوم در مواردي با بحران هايي در روند كارها و فعاليت هاي خود مواجه مي شوند كه درمان و رفع آنها مشكل به نظر مي رسد ، همچنين مديران به انگيزه گستردگي مسئوليتها وظايف و استفاده از راه حل هاي بهينه براي رفع معضلات و مشكلات متنوع سازماني و خدمتي ،‌ همواره بايد در صدد بهره گيري از اهرم هاي مديريت نوين باشند.
براي نيل به هدفهاي مديريت شايسته و بالنده و دستيابي به توسعه و پيشرفت ،‌ مديران بايد از اهرم هاي گوناگوني استفاده كنند كه يكي از اهرم ها افرادي هستند كه داراي تحصيلات و تجارب علمي و عملي بوده و با عنوان مشاور ارتباطات و روابط عمومي مي توانند مديران را در اتخاذ تصميم گيري هايشان و انتخاب روش ها و خط مشي هاي مطلوب تر در راستاي پيشرفت روند فعاليت ها رهنمون باشند. در دنياي در حال توسعه و رشد امروزي شاهد گسترش يكي از زير شاخه هاي علم مديريت تحت عنوان مشاوره مديريت هستيم ، اگر چه اين رشته هنوز در جامعه ما نو پا است ، اما شرايط متحول صنعتي ، تجاري و بازرگاني و خدماتي ما ايجاب مي كند كه براي دستيابي به توسعه پايدار و سازندگي مطلوب و در نتيجه خود كفايي و پيشرفت و استقلال در تمام زمينه ها و جنبه هاي زندگي اجتماعي خود و برقراري روز افزون حسن تفاهم و رضايتمندي مخاطبان درون سازماني و برون سازماني ، سازمانها و موسسات بايد براي اين حرفه بها و ارزش بيشتري قائل شويم.
تولد مشاورة به اوائل دهه 1900 باز مي گردد. اين حرفه طي سالها توانسته است نقش مهم و اساسي خود را در دنياي امروز به ويژه در بخش هاي صنعت و تجارت نشان دهد. اين حرفه بيش از 115 نوع خدمت ارائه مي دهد كه از آن جمله اند :‌مديريت عمومي ، توسعة مديريت پرسنلي ،‌ برنامه ريزي استراتژيك (راهبردي) ، بازاريابي ،‌ حسابدراي و مديريت مالي ، برنامه ريزي و سازماندهي ، امور حقوقي و قضايي ، امور فرهنگي و اجتماعي و بالاخره ارتباطات و روابط عمومي.

مشورت :
اصولاً تصميم گيري يكي ازمهم ترين وظايف مديران است و در اين جهت آنان بايستي تصميمات صحيحي را اخذ نمايند ، چون انسان خود محور و كسي كه بدون فراهم آوردن مقدمات و بي هيچ واهمه اي از احتمال اشتباه تصميم بگيرد ،‌مرتكب خطا خواهد شد. روح مشورت نشات گرفته از رحمت الهي و موجب بهره گيري از عقل ديگران و پالايش انديشه و ايجاد پشتيباني است و خود محوري باعث قطع ارتباط معنوي و صميميت با كاركنان داخل سازمان و با مردم جامعه مي باشد و موجب ناديده انگاشتن شخصيت آنان مي شود لذا در مسائلي كه با مصالح عمومي كاركنان در سازمان و همچنين مخاطبان آن مربوط مي شود بايد مشورت مورد بهره گيري قرار گيرد حضرت علي (ع) مي فرمايند : عاقل از مشورت با ديگران بي نياز نيست و بهترين كساني كه با آنان مشورت مي كني ،‌ صاحبان خرد و دارندگان علم و تجارب و دور انديشي هستند.

اهميت و لزوم مشورت يا مشاوره مديران با مشاورين ارتباطات و روابط عمومي

• مشاورين ارتباطات و روابط عمومي در واقع به مديران كمك مي كنند كه آنها بتوانند با ديد كافي بازتري به اداره/ سازمان يا موسسه مربوطه همت گمارده و با فرصت بيشتري نسبت به برنامه ريزي و سياست گذاري عمده و هدايت و هماهنگي حوزه هاي مختلف مديريت اقدام نمايند و از سوي ديگر شناخت كاملي از مخاطبان و سرويس گيرندگان خود بدست آورند و در نتيجه توسعه و پيشرفت در كار خود را به معني واقعي كلمه به منصفه ظهور رسانند.
• كارشناسان و مشاوران ارتباطات و روابط عمومي به عنوان چراغي فروزان ، راههاي توسعه و سازندگي و پشرفت را براي مديران سازمان و موسسات به ارمغان مي آورند.
• با توجه به اينكه مقوله ارتباط و روابط عمومي و يا به عبارتي ديگر ارتباط (با همگان يا عموم) در اوضاع و احوال كنوني كشور كه دوران سازندگي و توسعه پايدار نام گرفته است از اهميت ويژه خاصي برخوردار است و سازمانهاي اقتصادي اجتماعي مانند بانك ها نقش ارزنده را در نيل به اهداف متعال و ايده آل توسعه پايدار را ايفا مي كنند و با تأسيس بانك هاي خصوصي و همچنين موسسات مالي و اعتباري ميدان رقابت گسترده و وسيع براي جذب و جلب و اعتماد و اعتقاد (تفاهم) مخاطب يا به عبارت ديگر مشتريان ايجاد شده است لذا يك بانك دولتي بايد نسبت به گذشته در حال جلب مشتري و مخاطب و ايجاد و نشر و تثبيت تفاهم در مخاطبان فعاليت ها و عملكرد هاي ارتباطي بيشتري را مودر توجه قرار دهد ، در نتيجه واحدهاي روابط عمومي و وجود مشاوران ارتباطات در سازمان ها و موسسات از جمله بانك ها مي توانند عملكردها و فعاليت هاي مديران در سطوح مياني و به ويژه عالي را همراه با دگرگوني هاي بنيادي سياسي واجتماعي متحول نموده و رسالت هاي واقعي و حقيقي آنها را بيشتر و بهتر به آنها بشناسانند. در نتيجه مديران نيز يا آگاهي هاي كافي مردم يا مخاطبان را در جريان حقايق و امور قرار داده و با جلب اعتماد و تقويت حس مسئوليت و تفاهم ، موجبات مشاركت هر چه بيشتر مخاطبان با سرويس گيرندگان را فراهم مي آوردند.
• امروز استفاده و بهره مندي از مشاوران توسط مديران به صورت يك الزام و ضرورت مطرح مي شود و مديران با توجه و استفاده از نظر كارشناسانه و بي طرفانه مشاوران و همكاري آنها به موفقيت هاي بيشتري دست پيدا مي كنند و مسائل و مشكلات و معضلات و نقاط و نكات ضعيف و قوي و همچنين آگاهي هاي زيادي را كه تا كنون بر آنها وقوف كامل نداشتند ،‌ كشف مي كنند.
• برقراري ارتباط با مخاطبان يك سازمان مانند بانك در حقيقت نتيجه اي را كه همانا الهام از افكار عمومي مي باشد در بر خواهد داشت و اثرات و فعاليت ها و اقدامات يا به عبارتي ديگر خدمات يك سازمان در جامعه را مي توان با دريافت پس فهرست برنامه ها و خدمات يا به سخن ديگر بازتاب و عكس العمل آنها را كه با ارتباط ميسر مي شود ،‌ به دست آورد.
حضور يك مشاور و ارتباطات و روابط عمومي كه آشنا به جنبه هاي علمي و عملي ارتباطات بوده و از تجربياتي هم بهره مند باشد. در كنار مديريت يك بانك ، مي تواند در راه رسيدن با اهداف عاليه و مترقي آن و در كنار ساير عوامل و مسائل تشكيل دهنده ، مديريت قوي ،‌كاردان و كارساز مسمر ثمر ،‌ موفق و پيشرو را ارمغان آورد.
• نوآوري ، خلاقيت و ابداع و طرح ايده هاي جديد و نوين كه متكي بر اصول روابط انساني باشد از جمله مواردي است كه توسط يك مشاوره ارتباطات و روابط عمومي در راستاي پيشبرد فعاليت هاي در سازمان و پيشگيري از وقوع بحران و جلوگيري از ايجاد فضاي نا خوشايند و نا مطلوب مي تواند مديريت يك سازمان مانند بانك را ياري رسان باشد.
• نكته مهم و قابل توجه و تعمق اينكه بايد بپذيريم كه مديران و مسئولان سازمانها از جمله بانك ها با ارمعان نظر به مخاطب ميليوني خود در سطح كشور و در مواردي خارج از كشور ، به علت گرفتاريهاي زياد و مشغلة فراوان و شركت در جلسات گوناگون و موارد مشابه و مواجه شدن با تراكم و حجم بالاي كارها و فعاليت ها ،‌ اكثراً از پرداختن به فعاليت هاي مربوط به روابط انساني و تماس بيشتر با كاركنان خود در درون سازمان (بانك) و سرويس گيرندگان و مخاطبان با مشتريان در برون سازمان (بانك) غافل مي شوند و نا خواسته با مسائل و مشكلاتي مواجه و روبه رو مي كردند كه گاهي باعث پريشان خاطر شدن آنها و در نتيجه شكست در روند وظايف و فعاليت هايشان مي گردد ولي در صورت استفاده از رهنمودهاي مشاوران و كارشناسان ارتباطات و روابط عمومي و به كار بردن آنها هميشه فعاليت ها و اقداماتشان قرين موفقيت و مهرورزي خواهد بود.
• مديران بايد اين واقعيت و اصل اساسي را بپذيرند كه هر چه بيشتر به برقراري ارتباط و ارزش و نتايج جالب آن توجه نمايند ، به همان نسبت ، محيط سازماني خود و جامعه مقابل خويش را آگاه تر و منسجم تر و پوياتر پيش روي خواهند داشت و نتيجه درخشان و جالب اين امر كسب تفاهم و اعتماد و اطمينان و حمايت و پشتيباني عمومي و در تمام فراز و نشيب هاي دوران مديريت را براي آنها به ارمغان خواهد آورد و و اينجاست كه نقش حساس و كارساز مشاوران و كارشناسان ارتباطات و روابط عمومي ،‌خود را بيشتر و ملموس تر مي نمايند.
• درك اين مسئله كه مديران به ويژه مديراني كه در سازمانها و موسسات گسترده و ملي مانند بانك ها مشغول انجام وظيفه هستند و هر يك مشاورين در سطوح مختلف مثل فني ،‌حقوقي ،‌برنامه ريزي و اداري و مالي را به خدمت گرفته اند و در كنار اين مشاوران از مشاور ارتباطات و روابط عمومي هم بهره گيري نمايند ،‌مي تواند مديران را در راه رسيدن به اهداف متعالي و در راستاي عملكردهايشان و در نتيجه جلب افكار عمومي و نفوذ در آن ،‌ ياري دهنده و تقويت كننده باشد.
با توجه به اينكه مشاور ارتباطات و روابط عمومي به عنوان يك شخص ثالب به مسائل و روند فعاليت هاي يك سازمان يا موسه مانند بانك مي نگرد ،‌ در نتيجه تمام امور را آنچنان كه هست مرود توجه و دقت قرار مي دهد و ملاحظه كاري و با ديد اغماض و تسامح به مسائل نگريستن را كنار گذاشته و به عنوان يك ميانجي و به دور از هر گونه جانبداري و طرفداري از اين و آن به دنبال كشف حقايق و واقعيت ها خواهد بود و با ارائه رهنمودها و نو آوريهاي مديران را قبل از آنكه به طور ناگهاني و غير مترقبه دچار بحران و تنش ها و نارسائي هايي در محيط سازماني گردند ،‌آگاه و مطلع خواهند بود.
• نكته مهم ديگر اينكه مديران مسئوليت شاناس و آگاه با توجه به اين واقعيت كه امور برنامه ريزي،‌ سازماندهي ،‌ كنترل و نظارت را كه از اهم وظايف آنهاست در صورتي مي توانند با موفقيت به انجام برسانند كه شالوده اين وظايف بر اساس برقراري ارتباط و پرداخت به اين امر مهم پايه ريزي شده باشد و مشاور ارتباطات و روابط عمومي مي تواند به عنوان يك بازوي توانا و قوي و كارآمد مديران را در راه رسيدن هر چه مطلوب تر وظايفشان و بهره وري و بازدهي بيشتر كمك كند.
• در فني ترين كارها نيز كه نقش ماشين در آن بسيار مهم است بيش از 60 درصد اختلافات ، اختلافات انساني است كه زائيده ارتباطات غلط مي باشد و مشاور و كارشناسي ارتباطات و روابط عمومي با گوشزد نمودن و تكرار اين مسئله مهم براي مديران مي تواند آنها را از اين امر مطلع و آگاه و با خبر كند و در حقيقت به عنوان يك مكانيسم پيشگيري و نه درمان از بروز اختلافات و تضعيف روحيه ها و نگرش هاي منفي و بي تفاوت جلوگيري نمايند.
• در كشورهاي توسعه يافته و پيشرفته كه رقابت بين سازمانها و موسسات و از جمله بانك ها در تمام زمينه ها و جوانب از جمله جلب مشاركت مردمي و انسجام اجتماعي در ارائه سرويس و يا خدمات و فروش كالا ،‌ وجود دارد ، فرهنگ ياري جستن از مشاوران و كارشناسان ارتباطات و روابط عمومي توسط مديران باعث پيشرفت و موفقيت آنها شده است در كشور ما نيز براي رسيدن به اهداف متعالي توسعه پايدار و ايجاد انگيزه و اعتماد و اطمينان در ميان مردم ، بايد اين فرهنگ به طور عملي و تجربي و علمي جايگاه شايسته و بايسته خود را باز يابد و حركت توسعه و سازندگي هر چه بيشتر سريع تر و شتابان ،‌ سر منزل مقصول كه همانا ، تعالي جامعه را در بر خواهد داشت به ارمغان آورد و كارشناسان و مشاوران ارتباطات و روابط عمومي به رسالت و منزلت خود بيشتر واقف كردند و خدمات لازم را به مديران و در نتيجه مردم شريف و آگاه ارائه نمايند.
• با توجه به اينكه بانك كشاورزي يكي از بانك هاي فراگير و مردمي بوده و با مخاطبان ميليوني در سراسر كشور روبه رو است ، به هر ميزان كه از ارتباطات و روابط عمومي به معناي واقعي آن اطلاع رساني و اطلاع يابي و به نفوذ بر افكار عمومي در سطح علمي و كارشناسي بيشتري برخوردار باشد ، مي تواند به موفقت ها و پيشرفت هاي روز افزوني دست پيدا ، لذا با توجه به موارد فوق الذكر دربارة اهميت بهره مندي مديران از مشاورة‌روابط عمومي در ارتباطات پيشنهاد مي شود ،‌ مديران محترم بانك كشاورزي در بخش هاي ستادي ،‌ مياني و حتي شعب بانك در اقصي نقاط كشور براي توسعه و پيشرفت كار و جلب و جذب و اطمينان و اعتقاد مشتريان بانك و همچنين تقويت روحيه وانگيزه همكاران ، از مشاوران ارتباطات و روابط عمومي استفاده نمايند ، تا در نتيجه آن استقبال مردم يا مشتريان را براي خود به ارمغان بياورند.